Xuất khẩu gạo của Việt Nam.

Giá gạo ở Thái Lan hôm 25/4 đạt hơn 1.000 USD/tấn đã làm dấy lên sự lo ngại về an ninh lương thực giống như ở Hoa Kỳ hiện nay, sau khi hàng loạt chính phủ trên toàn cầu tuyên bố cắt giảm xuất khẩu gạo.

Mấy ngày qua tại châu Phi và Haiti ở châu Mỹ do giá xăng dầu và giá lương thực, thực phẩm cùng tăng cao đã dẫn đến bạo loạn xã hội. Điều này khiến người ta lo sợ rằng những khu vực nghèo của thế giới sẽ diễn ra cảnh tranh giành cái ăn.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng chính sự thiếu hụt lương thực trên thế giới không phải là nguyên nhân chính thúc đẩy sự hoảng loạn về thiếu lương thực mà cách mua gạo của các chính phủ và người tiêu dùng đã khiến nhiều người lo sợ về an ninh lương thực.

Những ngày cuối tuần này, giá gạo ở Thái Lan tăng 5%, gần gấp 3 lần giá gạo hồi đầu năm nay. Trong một thời gian dài liên tục giá gạo không có dấu hiệu giảm bớt, các Chính phủ Thái Lan bắt đầu lo ngại về việc sự bất ổn xã hội sẽ càng trầm trọng hơn do nguyên nhân giá gạo tăng cao.

Cuộc khủng hoảng lương thực bắt đầu từ việc năm ngoái Ấn Độ áp dụng lệnh hạn chế xuất khẩu gạo để bảo đảm đủ cung cho nhu cầu trong nước. Tuần qua tại Hoa Kỳ dân chúng đã bắt đầu cảm nhận được tác động của khủng hoảng lương thực.

Tại siêu thị Wal-Mart, mỗi người chỉ được mua 4 bao gạo một lần để tránh tình trạng đầu cơ, tích trữ. Tại siêu thị bán xỉ Costco người dân đã đi mua nhiều gạo và bột mì để tích trữ vì lo sợ có một cuộc khủng hoảng thiếu lương thực trên toàn cầu.

Sau Ấn Độ là Brazil cũng đang áp dụng cắt giảm lượng gạo xuất khẩu. Ngân hàng Phát triển Châu Á cho rằng việc cắt giảm xuất khẩu gạo là sự phản ứng thái quá của một số quốc gia xuất khẩu gạo trên thế giới.

Tại Bangkok, một số thương lái cho biết giá gạo trắng Thái Lan loại B có thể lên đến 1.300 USD/tấn do nhu cầu nhập khẩu gạo rất lớn từ Philippines. Hiện nay, Philippines đang thiếu khoảng 500.000 tấn gạo.

Đáng chú ý là trường hợp của hai quốc gia vốn nhập khẩu nhiều gạo của Thái Lan là Indonesia và Iran. Jakarta và Tehran bình thường vẫn mua khoảng 1 triệu tấn gạo của Thái Lan nhưng từ đầu năm đến nay, cả Indonesia và Iran không hề có đơn hàng nào nhập gạo từ Thái Lan do giá gạo năm nay tăng quá cao.

Các nhà phân tích cho rằng chính sách của các chính phủ đã đẩy giá gạo lên cao chứ chưa hẳn là do bản chất của sự khan hiếm. Trong khi đó, một nhà xuất khẩu hàng đầu Thái Lan nói rằng thế giới ngày nay đã được đặt trong một thời đại lương thực phẩm đắt đỏ. Ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu gạo ở Bangkok dự báo rằng giá gạo sẽ giữ ở mức cao cho đến hết năm nay.

Có một chút hy vọng đối với sự căng thẳng về thiếu lương thực trên thế giới có thể được giảm bớt do hiện nay tại các nước phía bắc bán cầu, chỉ còn hai tháng nữa là đến mùa thu hoạch ngũ cốc. Tại miền tây nước Úc do vừa qua có mưa nên mùa gieo hạt diễn ra thuận lợi.

Tại Ấn Độ, nông dân năm nay được mùa lúa và chính phủ cũng đã tích trữ đủ lương thực dự phòng nên năm nay New Delhi không có nhu cầu nhập khẩu thêm gạo.

Tại Trung Quốc, hai tỉnh đứng đầu toàn quốc về trồng lúa mì gồm Henan và Shandong vừa qua có mưa thuận gió hòa nên nông dân đang hy vọng sắp tới sẽ có một vụ lúa mì bội thu.

(TP)